Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Lackowa. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Lackowa. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 16 marca 2020

Lackowa: ścianą zachodnią na Chorągiewkę Pułaskiego

Ściana zachodnia Lackowej uchodzi za jeden z najbardziej stromych znakowanych szlaków pieszych w polskich górach (poza Tatrami). Średnie nachylenie przekracza 30 stopni, miejscami znacznie je przekraczając, a różnica wysokości na odcinku jednego kilometra przekracza 300 metrów. Nazwa królowej Beskidu Niskiego pochodzi od imienia Łacko; gdzieniegdzie zachowało się również określenie Chorągiewka Pułaskiego: za pośrednictwem sygnałów flagowych ze szczytu porozumiewały się podobno dwa obozy konfederatów barskich - w Izbach i Wysowej [więcej o spuściźnie Konfederacji barskiej w tej okolicy zob. też tutaj oraz poniżej].

Grzbiet Lackowej z drogi między Mochnaczką Niżną a Izbami, widziany ze wzgórza nad miejscowością Izby
Grzbiet Lackowej z drogi między Mochnaczką Niżną a Izbami,
widziany ze wzgórza nad miejscowością Izby

W połowie września 2019 r. stacjonowaliśmy w sercu Beskidu Sądeckiego - Krynicy Zdroju. Uznaliśmy to za znakomitą okazję do tego, by wrócić w Beskid Niski i spróbować zmierzyć się ze słynną zachodnią ścianą Lackowej. Kilka dni wcześniej, gdy mieszkaliśmy jeszcze w Wysowej Zdroju, z powodzeniem zdobyliśmy Chorągiewkę Pułaskiego, wchodząc i schodząc ścianą wschodnią, od strony Przełęczy Pułaskiego. Uznaliśmy zatem, że nie ma co czekać zbyt długo i korzystając z dobrej lokalizacji i sprzyjającej pogody ruszyliśmy na spotkanie z zachodnią ścianą.

Trasa: Mochnaczka Niżna - Izby - Przełęcz Beskid - Lackowa - [powrót] - Przełęcz Beskid - Izby - cerkiew w Bielicznej [opis w osobnym artykule] - Izby - Banica - Swarne - Mochnaczka Niżna (cerkiew) - Jakubik - Krynica Zdrój (centrum)

sobota, 14 marca 2020

Lackowa: wrześniowe wejście ścianą wschodnią

W pierwszej połowie września 2019 roku spędzaliśmy letni urlop w Wysowej Zdroju. Korzystając z okazji postanowiliśmy zdobyć najwyższy szczyt polskiej części Beskidu Niskiego, czyli Lackową (997 m n.p.m). Trasę wyznaczyliśmy bezpośrednio z Wysowej, co oznaczało, że na szczyt wejdziemy przez Przełęcz Pułaskiego i dalej ścianą wschodnią na górę. Co prawda to ściana zachodnia owiana jest legendą jednego z najbardziej stromych znakowanych szlaków pieszych w Polsce, ale uznaliśmy, że podejście od wschodu będzie w sam raz na początek, by oswoić się z Lackową, a także odwiedzić dwa inne ważne szczyty Beskidu Niskiego - Ostry Wierch i Białą Skałę.

Trasa: Wysowa Zdrój (cerkiew) - skrzyżowanie szlaków zielonego i czerwonego pod Cigielką - Cigielka - pod Ostrym Wierchem - Przełęcz Pułaskiego - Lackowa - [powrót] - pod Ostrym Wierchem - Ostry Wierch - Biała Skała - Ropki - Huta Wysowska - Wysowa Zdrój (Park zdrojowy)

Na szlaku zielonym powyżej Wysowej
Na szlaku zielonym powyżej Wysowej

niedziela, 8 marca 2020

Cerkiew św. Michała Archanioła w Bielicznej

Maleńka cerkiew pw. św. Michała Archanioła w Bielicznej to chyba najbardziej peryferyjnie, z dala od wszelkiej cywilizacji położona tego typu budowla w Beskidzie Niskim. Odwiedziliśmy ją przy okazji forsowania zachodniego zbocza Lackowej we wrześniu 2019 r. i okazała się swoistym fizycznym i duchowym wytchnieniem po zmaganiach z królową Beskidu Niskiego.

Obecnie Bieliczna to zupełnie pusta dolina u źródła potoku Biała, u północnego podnóża Lackowej, która jest stąd doskonale widoczna. Do okresu II wojny światowej była to łemkowska wioska licząca 34 gospodarstwa. lokowana pod koniec XVI wieku. Od 1638 roku wieś należała do uposażenia kościoła w Tyliczu. Dziś możemy sobie już tylko wyobrażać malowniczo posadowione domki, zajmujące wzgórza wzdłuż doliny Białej...

Cerkiew Michała Archanioła oddalona jest 3,5 km od centrum miejscowości Izby, ostatniej osady ludzkiej po tej stronie Lackowej (dawniej zamieszkana była jeszcze Bieliczna). Niewielka świątynia pochodzi z 1796 roku, wzniesiono ją z kamienia, a po 1945 roku - wraz z opuszczeniem wsi przez jej mieszkańców - popadła ona w ruinę. Zrekonstruowana i odnowiona została w 1985 roku staraniem ówczesnego proboszcza Banicy, księdza Mieczysława Czekaja, znanego opiekuna zabytków łemkowskich w całej okolicy.

Cerkiew św. Michała Archanioła w Bielicznej
Cerkiew św. Michała Archanioła w Bielicznej

W 2019 roku była to jedyna cerkiew łemkowska w Beskidzie Niskim dostępna do zwiedzania przez całą dobę (wg tablicy informacyjnej przed budynkiem). W istocie otwarty jest jedynie przedsionek, skąd przez kratę możemy obejrzeć ołtarz i skromne wyposażenie świątyni.

Do cerkwii w Bielicznej można dostać się dwiema drogami (obie poza siecią znakowanych szlaków pieszych).

  • Wariant pierwszy, który wybraliśmy i my, prowadzi słabej jakości szutrową drogą od wsi Izby (około 3,5 km w jedną stronę). W pewnym momencie przez drogę dosłownie przelewa się potok Biała i szczerze mówiąc balibyśmy się przejechać tędy zwykłym miejskim samochodem. Pieszo dało się przejść bez problemów po drewnianych żerdziach (uwaga na poślizg!). Do Izb natomiast w okresie bezśnieżnym spokojnie dojedziemy własnym autem, lub też dojdziemy pieszo np. od strony Mochnaczki (dokąd z kolei dociera komunikacja zbiorowa z Krynicy Zdroju). 
  • Wariant drugi, przeznaczony wyłącznie dla pieszych wędrowców, prowadzi natomiast z Przełęczy Pułaskiego, położonej na granicznym szlaku czerwonym między skrzyżowaniem pod Ostrym Wierchem a masywem Lackowej. Ścieżka, którą należy podążać z przełęczy, jest dobrze widoczna na mapach, niemniej my na własnych nogach jej nie pokonaliśmy. Od spotkanych na Lackowej turystów dowiedzieliśmy się za to, że oni właśnie w ten sposób dotarli niedawno do Bielicznej. O leśnych drogach prowadzących z doliny Bielicznej do przełęczy wspomina też autor przewodnika Beskid Niski wydawnictwa Rewasz.

Wszystkie fotografie poniżej wykonano 16 IX 2019 r.